ikamien.pl • Niedziela [18.10.2020, 19:50:14] • Kamień Pomorski

Plany przebudowy rynku z roku 1941

Plany przebudowy rynku z roku 1941

fot. archiwum autora

W tym wpisie przyjrzymy się planom przebudowy kamieńskiego rynku z roku 1941.

Ostatnia rewitalizacja kamieńskiego rynku nie była pierwszą z prób poprawy wyglądu centralnego punktu miasta. W roku 1941 opublikowano wstępne propozycje poprawy wyglądu kamieniczek znajdujących się wokół ratusza.

Materiał pojawił się w sieci 17 kwietnia 2017 na kanale Irecka Andreasa Litzbarskiego w serwisie Flickr. W krótkim komentarzu właściciel przedstawił treść udostępnionego artykułu:

"Plany uproszczenia wygladu fasad kamienic na kamienskim staromiejskim rynku, ktore polegalo glownie na usuwaniu stukaterii zewnetrznej (gzymsow ewelacyjnych) z okresu wilhelminskiego, jaka uchodzila za sztuczna i zbedna oraz ujednoliceniu wygladu odaszenia kamienic i wizerunku sklepow na parterze."

Praktycznie cały artykuł napisano szwabachą, czyli trudnym do odczytania pismem gotyckim. Sam proces tłumaczenia składał się najpierw z odczytania oryginału, czyli przetłumaczeniu z języka niemieckiego na niemiecki. Dopiero po tym możliwe było przetłumaczenie całości na język polski:
Dziennik Rzemiosła Pomorskiego
Uchwalenie rynku w Kamieniu na Pomorzu

Plany przebudowy rynku z roku 1941

fot. archiwum autora

Przedruk tylko za specjalnym zezwoleniem

W czasopiśmie „Heimatleben" w numerze 7 tego roku zostało opublikowane kilka planów zagospodarowania rynku w Kamieniu. Przedstawiono tutaj tylko niewielka część tej pracy, która została wykonana przez uczniów Państwowej Szkoły Budowlanej pod kierunkiem niżej podpisanego.
Kamień ma piękny stary ratusz, który dominuje nad rynkiem. Właściwe jest zatem uwolnienie rynku od pozostałości budowlanych z ostatnich dziesięcioleci. Niewłaściwe traktowanie kolorów i przeciążone tynki muszą zniknąć, należy poprawić wystrój sklepów, które w większości przypadków nie odpowiada małemu miastu. Po tym jak rzemieślnicy w Stralsundzie z ulicy Semlower zaangażowali się w wyjątkowy sposób, należy mieć nadzieję, że również różni kamieńscy specjaliści z branży budowlanej wezmą czynny udział w decyzji o przekształceniu rynku w Kamieniu. Spójrzmy na Rys.1, który pokazuje szczyt ratusza i jeszcze kilka dobrze zachowanych domów. Domy te odzwierciedlają charakter rynku. Byłoby zatem pożądane, aby wszystkie budynki były jak najbardziej zbliżone do tej formy, tak bardzo jak to możliwe.

Na dwóch przykładach wskażemy, w jaki sposób można osiągnąć taką poprawę mając mniej lub więcej środków finansowych przy pomocy mniej lub bardziej umiarkowanych środków.

Dom nr 15 (rys. 2) ma brzydką strukturę tynku z nierównymi, poszarpanymi krawędziami i jest również o wiele za kolorowy, drugie piętro jest o wiele za wysokie, strzelistość dachu wydaje się rzeczywiście obca między dachami pokrytymi dachówką. Nie należy za to winić właściciela domu, ale niezdolnych fachowców. Należy również odrzucić projekt ponadwymiarowych witryn sklepowych. Sąsiedni budynek nr 16, który niestety dopiero kilka lat temu został rozbudowany – ładny, dwuspadowy dach byłby oczywiście lepszy od istniejącego obecnie dachu z papy – nie jest zły w swojej ogólnej konstrukcji. Przede wszystkim reklama musi zostać znacznie poprawiona. Zdjęcie 3 przedstawia pierwszą propozycję poprawy, która ogranicza się do usunięcia struktury tynku i formy okienka sklepowego. W domu nr 16 reklama również zostaje doprowadzona do właściwego kształtu. W dalszej propozycji (rys. 4) planowany jest nowy dach pokryty dachówką dla domu nr 15 i niższe drugie piętro. Ponieważ poddasze może być wykorzystane, nie ma miejsca na cztery połacie dachu. Konstrukcja parteru zostanie ulepszona dzięki wstawieniu większych szerszych słupów pomiędzy oknami sklepowymi a drzwiami. Tę poprawę należy wprowadzić w prawie każdym wyglądzie sklepu, jeżeli jest to możliwe to należy wykonać to w pierwszej kolejności. Również w domu nr 16 pomiędzy witrynę sklepową a drzwiami wejściowymi wstawiono filar, uproszczono strukturę tynku i zaplanowano nowy dach pokryty dachówką. Rysunek 5 przedstawia teraz dwa domy nr 15 i 16 w połączeniu z całą ścianą rynku. Najważniejsze jest tutaj pokazanie, że nie wystarczy pracować na jednym budynku lub nawet na dwóch, ale że zawsze należy brać pod uwagę ogólny obraz sytuacji. Przy istniejącym stanie, dom nr 14 (lewy parterowy) jest w porządku, w jego ogólnym wyglądzie. Dom nr 17 jest zbyt duży jak dla kamieńskiego rynku, również płaski dach nie jest w tym momencie uzasadniony. Pożądane byłoby ponowne zaprojektowanie dachów zgodnie z poprawą stanu przedstawionego na rysunku 5. Jest to oczywiste, że tak radykalnych zmian można dokonać tylko wtedy, gdy na przykład istniejący obecnie dach ulegnie zniszczeniu lub być może zostanie zniszczony przez ogień. W tym przypadku jednak dach nie może zostać odbudowywany arbitralnie, lecz według jednolicie sporządzonego planu ogólnego. Należy również zauważyć, że w celu poprawy wyglądu budynku brzydkiej ściany ogniowej tego domu, za sąsiednim domem dodano część dachu.

Plany przebudowy rynku z roku 1941

fot. archiwum autora

Prace kamieńskie zostaną wystawione przez Państwową Szkołę Budownictwa i Biuro Budowy Technik, prawdopodobnie pod koniec października w Państwowym Muzeum w Szczecinie. Każdy rzemieślnik budowlany, który ma taką możliwość, powinien następnie odwiedzić wystawę, na której w dużej mierze będą widoczne kolorowe plany.
Wibbelmann.

Rysunek 1. Kamień, ratusz i rynek.
Rysunek 2: Domy nr 15 i 16 na targu. Obecny stan.
Rysunek 3. Domy nr 15 i 16 na rynku. Propozycja poprawy.
Rysunek 4. Domy nr 15 i 16 na rynku. Propozycja dalszej poprawy.
Rysunek 5. Domy nr 14 i 17. po stronie wschodniej rynku. Powyżej: Stan obecny. Poniżej: Propozycja dalszej poprawy. Regulacja form dachowych.
Każdy rysunek: H. Wibbelmann.

Pełna wersja wpisu, uzupełniona o linki, wersję niemiecką oraz ilustracje w dużej rozdzielczości jest dostępna na blogu pod linkiem:
lepszykamien.wordpress.com/2020/10/13/plany-przebudowy-rynku-z-roku-1941/

Pozdrawiam
Pan Marcin
lepszykamien.wordpress.com

Źródło: http://www.ikamien.pl/artykuly/32982/