POGODA

Reklama

Wydarzenia

ikamien.pl • Niedziela [23.09.2018, 11:08:59] • Kamień Pomorski

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

fot. Organizator

Tym razem przyjrzymy się osiedlu katedralnemu w naszym mieście. Wpis został oparty o artykuł pani Krystyny Kroman pt. ''Osiedle katedralne w Kamieniu Pomorskim – Problemy konserwatorskie''. Artykuł został opublikowany w Materiałach Zachodniopomorskich z roku 2005/2006 oraz wygłoszony na konferencji ''Antikon 97'' na Targach Konserwacji i Renowacji Zabytków w roku 1997.

W wieku XVIII na terenie osiedla zaczęto wznosić budynki o konstrukcji ryglowej, często nazywanej murem pruskim. Kapituła była wówczas pod opieką luteranów, którzy jednak nie mieli zamiaru wprowadzać zmian w zamkniętej formie osiedla (otoczonej murem z oryginalnym rozplanowaniem). W tym czasie wokół katedry (i w środku, często chodzą Państwo po płytach nagrobnych) nadal funkcjonował cmentarz grzebalny (w niektórych krajach nadal tak jest, np. Anglii).

W 1725 roku wzniesiono kurię dziekana wraz z towarzyszącymi jej budynkami gospodarczymi. Kamieńskie muzeum wielokrotnie nagłośniało wynalezienie tutaj tzw. butelki lejdejskiej przez Ewalda von Kleista, dziekana i fizyka mieszkającego tutaj w latach 1722-1748. W tym stuleciu zabudowano również teren dawnej kurii strukturariusa (budowniczego) – teren pomiędzy bramą katedralną, a kurią superintendenta. Teren ten podzielono na pięć parcel, gdzie wzniesiono domy kalenicowe, tutaj więcej o kalenicach: pl.wikipedia.org/wiki/Kalenica_(budownictwo)

Zwrócone fasadami do katedry domy miały zostać zaopatrzone w niewielkie podwórza przy murze obronnym.

Kolejnymi zmianami było wzniesienie nowych budynków dla potrzeb kapituły. Konstrukcje nawiązywały do XVII i XVIII wiecznych siedzib dworskich lokalnej szlachty, które wzbogacono o podwórza gospodarcze. Wynikało to z posiadania przez kapitułę majątków ziemskich, z których należało gdzieś gromadzić plony.

Wiek XIX wniósł spore zmiany w funkcjonowaniu naszego miasta. 30 X 1810 edyktem królewskim na terenie Prus zniesiono wszystkie fundacje duchowne, zakony oraz organizacje kościelne. Przekształcono jest w instytucje świeckie, przed czym nie uciekła również kamieńska kapituła. W roku 1811 wszystkie dobra kapituły ( i biskupie) przeszły pod domenę państwową, podlegając Urzędowie Fiskalnemu Domeny. W owym czasie na osiedlu znajdowały się 23 mieszkania, z których 20 należało do kapituły, a tylko trzy były w rękach prywatnych. W spisie przekazanych majętności wymieniono: kurię dziekana, kantora, thesaurariusa, scholastyka, instytut panien, dom sądu, superintedenturę, archidiakonat, mieszkanie rektora i konrektora, dwa domy wdów, dom zakrystiana, mieszkanie służby, poborcy podatkowego, egzekutora, zegarmistrza i akuszerki. Nie wymieniono natomiast remizy strażackiej i kuźni, zapewne nie będącą już własnością kościelną. Pałac biskupi był już wtedy własnością rodziny Buddenów, co zostało wyszczególnione na planie miasta z roku 1725.

Dwa wieku temu znana była tendencja do rozbiórki budynków, które utraciły już swoje historyczne znaczenie, nie ominęło to Kamienia:

- 1819 – rozbiórka południowego i wschodniego muru obronnego wraz z Bramą Katedralną
- Od 1820 – rozbiórka większości murów wokół osiedla katedralnego i Bramy Kapitulnej
- 1845 – rozebranie Bramy Wodnej (furty wodnej)
- 1856 – rozebranie kurii kantora i otaczających zabudowań
- 1862 – rozebranie budynku sądu ziemskiego i grodzkiego, stały przed wieżą katedry

Naprawiono jednakże mury obronne nad Zalewem Kamieńskim, które wówczas pełniły funkcję murów oporowych. U schyłku stulecia w mieście odkryto lecznicze wody solankowe (1872) oraz doprowadzono kolej żelazną (1892), jednak te wydarzenia nie miały wpływu na losy osiedla katedralnego.

Na początku XX stulecia na terenie osiedla wzniesiono neogotycką szkołę (1909) oraz dom ewangelickiej gminy kościelnej (1931). Działania wojenne na szczęście oszczędziły osiedle katedralne. Nie dotarł tutaj również pożar, który wybuch w 1945 roku - uszkodzone zostały jedynie dachy. Niestety opuszczone domy szybko ulegały dewastacji i wkrótce pojawiły się kolejne rozbiórki:

- 1954 – rozbiórka budynku gospodarczego przy kurii dziekana
- 1960 – rozebranie domu wikariuszy – rzekomo przeszkadzał w komunikacji drogowej
- 1966 – rozebranie domu wdów z 1728 roku oraz XIX wiecznych domów stojących w miejscu kurii strukturariusa

Następnie w myśl koncepcji Miejskiej Rady Narodowej miała zostać przeprowadzona przebudowa osiedla katedralnego na wielorodzinne osiedle mieszkaniowe, czyli powtórzyć budynki wzniesione na Starym Mieście. Opracowane w roku 1968 rozwiązania zakładały wzniesienie po północnej stronie katedry trzech czterokondygnacyjnych punktowców, skutecznie zasłaniających świątynię od strony wody.

Na tym kończy się część trzecia, zapraszam do kamieńskiego muzeum. Pracownicy wielokrotnie publikowali stare mapy i informacje na temat kurii dziekana, z pewnością są w stanie powiedzieć dużo więcej na ten temat.

Pozdrawiam

Pan Marcin
lepszykamien.wordpress.com/


komentarzy: 0, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl
■ W niedzielne popołudnie po godzinie 17.00 syreny strażackie dały znać mieszkańcom, że gdzieś się pali. Do gaszenia domu przyjechało aż 6 jednostek straży pożarnej. Najszybciej byli strażacy po sąsiedzku z Dargobądza. Zaczęło się od komina na poddaszu. Wąskie strome schody były największą przeszkodą. Trzeba dodać, że mieszkańcy i sąsiedzi podjęli próbę gaszenia ognia, jednak małe ciśnienie i cienki przewód nie dawały szansy na ugaszenie pożaru, ale na tyle było to skuteczne, że zostało obronione wejście na poddasze i strażacy mogli szybko dotrzeć do mocno płonącego dachu. Dzieci z domu wyprowadził sąsiad, a do podtrutego ofiarnie gaszącego mieszkańca przyjechało pogotowie ratunkowe ■ Z uwagi na upalną pogodę od kilku dni wzrasta zagrożenie pożarowe w lasach. Wilgotność ściółki leśnej utrzymuje się na poziomie 10 %, co oznacza, że nawet najmniejszy bodziec cieplny (iskra, rozgrzany układ wydechowy pojazdu, rzucony niedopałek papierosa) może wywołać pożar. Apelujemy o ostrożność podczas pobytu w lesie. W razie pożaru prosimy o powiadomienie straży pożarnej pod nr 998 lub 112 ■ Rozpoczęła się akcja protestacyjna związków zawodowych, które działają w Morskiej Służbie Poszukiwania i Ratownictwa. Powodem oflagowania siedzib są między innymi bardzo niskie zarobki. Jak powiedział nam jeden z pracowników, przedstawiciel związków zawodowych SARu - Jesteśmy jedyną grupą pracowniczą, która dotyka wręcz dyskryminacja, bo za każdą godzinę bycia w gotowości by podjąć akcję ratowniczą dostajemy zaledwie 2 zł i 57 groszy. Jest to niezgodne z jakimikolwiek przepisami. Próbujemy rozmawiać z dyrekcją na ten temat od wielu miesięcy. A od lutego jesteśmy w sporze zbiorowym. Niestety od tego czasu dyrekcja nie znalazła czasu na rozmowę z nami ■ Mężczyzna jadący w kierunku Świnoujścia, przysnął za kierownicą. Miało to miejsce koło Płocina, na wzniesieniu DK3. Samochód zjechał do rowu. W czwartek o godzinie 9.00, kierowca ze Świnoujścia, wracając do domu, zasnął za kierownicą. Miało to miejsce na wzniesieniu drogi krajowej nr.3, koło Płocina ■ Na parkurze Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Benicach odbyły się kolejne zawody jeździeckie. Rozgrywano je w siedmiu kategoriach. Pogoda dopisała, a organizatorzy zadbali o liczne dodatkowe atrakcje ■ Znaleziono jacht. Gdzie jest jego załoga? Znaleziony na mieliźnie jacht z pewnością miał załogę. Nikogo na nim jednak nie ma. W akcję poszukiwawczą zaangażowały się służby SAR, WOPR i jednostka pływająca Straży Granicznej z Pomorskiego dywizjonu. Oprócz pontonu SAR do akcji zaangażowano policyjną łódź i drona. Na Zalewie Szczecińskim, niedaleko jeziora Wicko trwają poszukiwania osoby lub osób, które wczoraj wypłynęły jachtem na ten akwen ■ CBA składa zawiadomienie do prokuratury ws. nieprawidłowości w gminie Międzyzdroje ■ ENEA informuje: Ostromice bez prądu - sprawdź, kiedy 2019-06-07, w godzinach: 08:00-10:00, 15:00-17:00 w miejscowości Ostromice 58, 59, 60, maszt GSM ■ Pociąg relacji Świnoujście - Warszawa przejechał mężczyznę. Po godzinie 21.00 na wysokości Wysokiej Kamieńskiej doszło do tragicznego wypadku. Mężczyzna wpadł pod pociąg pośpieszny, który jechał w kierunku Szczecina. Ofiara wypadku straciła życie na miejscu ■ PIS w Kamieniu Pomorskim domaga się rzeczywistych działań w sprawie szpitala ■