POGODA

Reklama

Wydarzenia

ikamien.pl • Niedziela [23.09.2018, 11:08:59] • Kamień Pomorski

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

fot. Organizator

Tym razem przyjrzymy się osiedlu katedralnemu w naszym mieście. Wpis został oparty o artykuł pani Krystyny Kroman pt. ''Osiedle katedralne w Kamieniu Pomorskim – Problemy konserwatorskie''. Artykuł został opublikowany w Materiałach Zachodniopomorskich z roku 2005/2006 oraz wygłoszony na konferencji ''Antikon 97'' na Targach Konserwacji i Renowacji Zabytków w roku 1997.

W wieku XVIII na terenie osiedla zaczęto wznosić budynki o konstrukcji ryglowej, często nazywanej murem pruskim. Kapituła była wówczas pod opieką luteranów, którzy jednak nie mieli zamiaru wprowadzać zmian w zamkniętej formie osiedla (otoczonej murem z oryginalnym rozplanowaniem). W tym czasie wokół katedry (i w środku, często chodzą Państwo po płytach nagrobnych) nadal funkcjonował cmentarz grzebalny (w niektórych krajach nadal tak jest, np. Anglii).

W 1725 roku wzniesiono kurię dziekana wraz z towarzyszącymi jej budynkami gospodarczymi. Kamieńskie muzeum wielokrotnie nagłośniało wynalezienie tutaj tzw. butelki lejdejskiej przez Ewalda von Kleista, dziekana i fizyka mieszkającego tutaj w latach 1722-1748. W tym stuleciu zabudowano również teren dawnej kurii strukturariusa (budowniczego) – teren pomiędzy bramą katedralną, a kurią superintendenta. Teren ten podzielono na pięć parcel, gdzie wzniesiono domy kalenicowe, tutaj więcej o kalenicach: pl.wikipedia.org/wiki/Kalenica_(budownictwo)

Zwrócone fasadami do katedry domy miały zostać zaopatrzone w niewielkie podwórza przy murze obronnym.

Kolejnymi zmianami było wzniesienie nowych budynków dla potrzeb kapituły. Konstrukcje nawiązywały do XVII i XVIII wiecznych siedzib dworskich lokalnej szlachty, które wzbogacono o podwórza gospodarcze. Wynikało to z posiadania przez kapitułę majątków ziemskich, z których należało gdzieś gromadzić plony.

Wiek XIX wniósł spore zmiany w funkcjonowaniu naszego miasta. 30 X 1810 edyktem królewskim na terenie Prus zniesiono wszystkie fundacje duchowne, zakony oraz organizacje kościelne. Przekształcono jest w instytucje świeckie, przed czym nie uciekła również kamieńska kapituła. W roku 1811 wszystkie dobra kapituły ( i biskupie) przeszły pod domenę państwową, podlegając Urzędowie Fiskalnemu Domeny. W owym czasie na osiedlu znajdowały się 23 mieszkania, z których 20 należało do kapituły, a tylko trzy były w rękach prywatnych. W spisie przekazanych majętności wymieniono: kurię dziekana, kantora, thesaurariusa, scholastyka, instytut panien, dom sądu, superintedenturę, archidiakonat, mieszkanie rektora i konrektora, dwa domy wdów, dom zakrystiana, mieszkanie służby, poborcy podatkowego, egzekutora, zegarmistrza i akuszerki. Nie wymieniono natomiast remizy strażackiej i kuźni, zapewne nie będącą już własnością kościelną. Pałac biskupi był już wtedy własnością rodziny Buddenów, co zostało wyszczególnione na planie miasta z roku 1725.

Dwa wieku temu znana była tendencja do rozbiórki budynków, które utraciły już swoje historyczne znaczenie, nie ominęło to Kamienia:

- 1819 – rozbiórka południowego i wschodniego muru obronnego wraz z Bramą Katedralną
- Od 1820 – rozbiórka większości murów wokół osiedla katedralnego i Bramy Kapitulnej
- 1845 – rozebranie Bramy Wodnej (furty wodnej)
- 1856 – rozebranie kurii kantora i otaczających zabudowań
- 1862 – rozebranie budynku sądu ziemskiego i grodzkiego, stały przed wieżą katedry

Naprawiono jednakże mury obronne nad Zalewem Kamieńskim, które wówczas pełniły funkcję murów oporowych. U schyłku stulecia w mieście odkryto lecznicze wody solankowe (1872) oraz doprowadzono kolej żelazną (1892), jednak te wydarzenia nie miały wpływu na losy osiedla katedralnego.

Na początku XX stulecia na terenie osiedla wzniesiono neogotycką szkołę (1909) oraz dom ewangelickiej gminy kościelnej (1931). Działania wojenne na szczęście oszczędziły osiedle katedralne. Nie dotarł tutaj również pożar, który wybuch w 1945 roku - uszkodzone zostały jedynie dachy. Niestety opuszczone domy szybko ulegały dewastacji i wkrótce pojawiły się kolejne rozbiórki:

- 1954 – rozbiórka budynku gospodarczego przy kurii dziekana
- 1960 – rozebranie domu wikariuszy – rzekomo przeszkadzał w komunikacji drogowej
- 1966 – rozebranie domu wdów z 1728 roku oraz XIX wiecznych domów stojących w miejscu kurii strukturariusa

Następnie w myśl koncepcji Miejskiej Rady Narodowej miała zostać przeprowadzona przebudowa osiedla katedralnego na wielorodzinne osiedle mieszkaniowe, czyli powtórzyć budynki wzniesione na Starym Mieście. Opracowane w roku 1968 rozwiązania zakładały wzniesienie po północnej stronie katedry trzech czterokondygnacyjnych punktowców, skutecznie zasłaniających świątynię od strony wody.

Na tym kończy się część trzecia, zapraszam do kamieńskiego muzeum. Pracownicy wielokrotnie publikowali stare mapy i informacje na temat kurii dziekana, z pewnością są w stanie powiedzieć dużo więcej na ten temat.

Pozdrawiam

Pan Marcin
lepszykamien.wordpress.com/


komentarzy: 0, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl
■ Gracja Kalibabka z Dziwnowa nie będzie Top Model. Odpadła z programu. Wśród uczestników 9. edycji programu Top Model nie ma już mieszkanki Dziwnowa. Gracja Kalibabka odpadła we środowym odcinku programu. Według jury to właśnie ona zaprezentowała się w trakcie sesji zdjęciowej najsłabiej. Córka sławnego Tulipana ma jednak dopiero 18 - lat i sam udział w programie był dla niej na pewno dużym sukcesem ■ Niż Gisela nawywijał. W powiecie kamieńskim strażacy interweniowali ponad 90 razy! To był trudny czas dla strażaków z całego powiatu. W środę, 14 października mieli oni ręce pełne roboty. Wszystkiemu winny był niż Gisela, któremu towarzyszył silny wiatr i ulewny deszcz. Od 14 do 15 października w związku z silnym wiatrem strażacy interweniowali ponad 90 razy! Wszystko wskazuje na to, że to absolutny rekord w liczbie interwencji w tak krótkim czasie ■ Przekazali dane osobowe wyborców bez podstawy prawnej? W maju pisaliśmy, że - w związku z wyborami prezydenckimi - gmina Golczewo udostępniła Poczcie Polskiej dane osobowe swoich mieszkańców. Teraz może mieć kłopoty - wynika z informacji Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska ■ Nadleśnictwo Międzyzdroje i Woliński Park Narodowy serdecznie zapraszają do udziału w leśnym konkursie plastycznym 2020. EKODRZEWO LUB EKOGRZYB Prace można składać do 30 października 2020 r. do godz. 13.00 w Dziale Edukacji WPN, ul. Niepodległości 3a, Międzyzdroje, pokój nr 19. Regulamin konkursu dostępny jest na stronach: www.miedzyzdroje.szczecin.lasy.gov.pl oraz wwww.wolinpn.pl ■ Rusza Międzyzdrojski Budżet Obywatelski na rok 2021 ■ Dnia 20.09.2020 w Międzyzdrojach zgubiono portfel z ukraińskimi dokumentami na nazwisko Fernezyi. Znalazce proszę o kontakt pod numerem telefonu 663354234 ■ Zakażenia wirusem SARS-CoV-2 stan na godz.10.00. Informujemy, że na terenie województwa zachodniopomorskiego mamy kolejne przypadki zakażenia wirusem SARS-CoV-2:­­­­ pow. kołobrzeski – 1 osoba (1 mężczyzna w średnim wieku) pow. koszaliński + Koszalin- 4 osoby (1 młoda kobieta, 1 kobieta w średnim wieku, 1 mężczyzna w średnim wieku i 1 starszy mężczyzna ) m. Szczecin – 17 osób ( 2 dzieci, 1 młoda kobieta, 3 kobiety w średnim wieku,4 młodych mężczyzn, 6 mężczyzn w średnim wieku i 1 starszy mężczyzna) pow. wałecki – 1osoba (1 starszy mężczyzna) pow. stargardzki - 5 osób ( 1 dziecko, 2 kobiety w średnim wieku, 1 starsza kobieta i 1 starszy mężczyzna) pow. gryfiński - 1 osoba (1 starsza kobieta) pow. policki - 1 osoba ( 1 młoda kobieta) pow. goleniowski - 1 osoba ( 1 mężczyzna w średnim wieku ) W sumie liczba osób zakażonych koronawirusem- stan na 19.09.20 r. : 1378 /30 (wszystkie pozytywne przypadki/w tym osoby zmarłe) - informuje Renata Opiela Kierownik Oddziału Epidemiologii Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna ■ Nie żyje „Baca” Wojciech Hawryszuk. Tworzył festiwal FAMA. Dyrektor Międzynarodowego Domu Kultury w Międzyzdrojach w latach 2002 – 2003. Społecznik, publicysta, animator kultury. Zmarł nagle, w piątek 11 września. Miał 68 lat. ■ Fundacja Perspektywa zaprasza serdecznie na mały koncert oraz wspomnienie wizualne Meksykańskiego Weekendu ■ Prokuratura Regionalna w Szczecinie potwierdza, że do Sądu Okręgowego w Szczecinie skierowano akt oskarżenia wobec prezesa kamieńskiego PGK Adriana G. Wraz z nim aktem oskarżenia objęto 3 inne osoby. Zarzuty w sprawie dotyczą przyjmowania korzyści majątkowych, poświadczenia nieprawdy, wyrządzenia szkody majątkowej znacznych rozmiarów spółce PGK, wprowadzania w błąd PFRON ■ Na terenie całego kraju od 1 września do 30 listopada br. prowadzony będzie Powszechny Spis Rolny (PSR 2020). PSR jest badaniem statystycznym realizowanym (przez służby statystyki publicznej we współpracy z Gminami) raz na 10 lat obejmującym wszystkie gospodarstwa rolne. Obowiązek realizacji spisów nakłada na państwa członkowskie Unia Europejska. Krajową podstawą prawną realizacji spisu rolnego jest ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o powszechnym spisie rolnym w 2020 r. Spis jest obowiązkowy to znaczy, że wszyscy użytkownicy gospodarstw rolnych zobligowani są do udziału w tym badaniu. Rolnicy będą mogli udzielić informacji poprzez: • samospis internetowy przeprowadzony za pośrednictwem interaktywnej aplikacji, która będzie dostępna na stronie internetowej: spisrolny.gov.pl/, • odpowiedzi w wywiadzie telefonicznym przeprowadzanym przez rachmistrza telefonicznego, • odpowiedzi w wywiadzie bezpośrednim przeprowadzanym przez rachmistrza terenowego, który odwiedzi gospodarstwo rolne. Ze względu na zagrożenie epidemiczne, służby statystyki publicznej mają opracowane różne rozwiązania organizacyjne, które pozwolą na realizację PSR w zależności od panującej sytuacji w kraju ■ W dniu 4 września 2020 r. o godzinie 11:00 w sali konferencyjnej Urzędu Miejskiego w Kamieniu Pomorskiego odbędzie się XIX sesja Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim. Sesja będzie prowadzona z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość (zdalny tryb obradowania) Pliki do pobrania na stronie: www.kamienpomorski.pl/pl/news/xix-sesja-rady-miejskiej-w-kamieniu-pomorskim-0 ■ Meklemburgia-Pomorze Przednie otwiera granice dla jednodniowych turystów. Rząd niemieckiego Kraju Związkowego Meklemburgii-Pomorza Przedniego na dzisiejszym posiedzeniu zdecydował o zniesieniu rygorystycznych obostrzeń dla tzw. jednodniowych turystów. Swobodne poruszanie będzie możliwe od 3 lub 4 września br. Jako pierwszy apelował o to marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz ■ Minister Edukacji Narodowej zdecydował: rok szkolny rozpocznie się tradycyjnie 1 września, a dzieci pójdą do szkoły! 1 września szkoły otworzą swoje podwoje dla uczniów, a ci spotkają się ze sobą, poznają plan lekcji. W kolejnych dniach nauka także odbywać się będzie w szkołach-poinformowało MEN ■ Konkurs na teledysk „Nakręć się na RAP”. Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie wspólnie z Polskim Towarzystwem Higienicznym Oddział w Szczecinie w ramach akcji „Bezpieczne Wakacje 2020” ogłasza wojewódzki konkurs na teledysk z gatunku muzyki rap o tematyce profilaktyki zażywania nowych narkotyków pod hasłem „Nakręć się na RAP” ■