POGODA

Reklama

Wydarzenia

ikamien.pl • Niedziela [23.09.2018, 11:08:59] • Kamień Pomorski

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

fot. Organizator

Tym razem przyjrzymy się osiedlu katedralnemu w naszym mieście. Wpis został oparty o artykuł pani Krystyny Kroman pt. ''Osiedle katedralne w Kamieniu Pomorskim – Problemy konserwatorskie''. Artykuł został opublikowany w Materiałach Zachodniopomorskich z roku 2005/2006 oraz wygłoszony na konferencji ''Antikon 97'' na Targach Konserwacji i Renowacji Zabytków w roku 1997.

W wieku XVIII na terenie osiedla zaczęto wznosić budynki o konstrukcji ryglowej, często nazywanej murem pruskim. Kapituła była wówczas pod opieką luteranów, którzy jednak nie mieli zamiaru wprowadzać zmian w zamkniętej formie osiedla (otoczonej murem z oryginalnym rozplanowaniem). W tym czasie wokół katedry (i w środku, często chodzą Państwo po płytach nagrobnych) nadal funkcjonował cmentarz grzebalny (w niektórych krajach nadal tak jest, np. Anglii).

W 1725 roku wzniesiono kurię dziekana wraz z towarzyszącymi jej budynkami gospodarczymi. Kamieńskie muzeum wielokrotnie nagłośniało wynalezienie tutaj tzw. butelki lejdejskiej przez Ewalda von Kleista, dziekana i fizyka mieszkającego tutaj w latach 1722-1748. W tym stuleciu zabudowano również teren dawnej kurii strukturariusa (budowniczego) – teren pomiędzy bramą katedralną, a kurią superintendenta. Teren ten podzielono na pięć parcel, gdzie wzniesiono domy kalenicowe, tutaj więcej o kalenicach: pl.wikipedia.org/wiki/Kalenica_(budownictwo)

Zwrócone fasadami do katedry domy miały zostać zaopatrzone w niewielkie podwórza przy murze obronnym.

Kolejnymi zmianami było wzniesienie nowych budynków dla potrzeb kapituły. Konstrukcje nawiązywały do XVII i XVIII wiecznych siedzib dworskich lokalnej szlachty, które wzbogacono o podwórza gospodarcze. Wynikało to z posiadania przez kapitułę majątków ziemskich, z których należało gdzieś gromadzić plony.

Wiek XIX wniósł spore zmiany w funkcjonowaniu naszego miasta. 30 X 1810 edyktem królewskim na terenie Prus zniesiono wszystkie fundacje duchowne, zakony oraz organizacje kościelne. Przekształcono jest w instytucje świeckie, przed czym nie uciekła również kamieńska kapituła. W roku 1811 wszystkie dobra kapituły ( i biskupie) przeszły pod domenę państwową, podlegając Urzędowie Fiskalnemu Domeny. W owym czasie na osiedlu znajdowały się 23 mieszkania, z których 20 należało do kapituły, a tylko trzy były w rękach prywatnych. W spisie przekazanych majętności wymieniono: kurię dziekana, kantora, thesaurariusa, scholastyka, instytut panien, dom sądu, superintedenturę, archidiakonat, mieszkanie rektora i konrektora, dwa domy wdów, dom zakrystiana, mieszkanie służby, poborcy podatkowego, egzekutora, zegarmistrza i akuszerki. Nie wymieniono natomiast remizy strażackiej i kuźni, zapewne nie będącą już własnością kościelną. Pałac biskupi był już wtedy własnością rodziny Buddenów, co zostało wyszczególnione na planie miasta z roku 1725.

Dwa wieku temu znana była tendencja do rozbiórki budynków, które utraciły już swoje historyczne znaczenie, nie ominęło to Kamienia:

- 1819 – rozbiórka południowego i wschodniego muru obronnego wraz z Bramą Katedralną
- Od 1820 – rozbiórka większości murów wokół osiedla katedralnego i Bramy Kapitulnej
- 1845 – rozebranie Bramy Wodnej (furty wodnej)
- 1856 – rozebranie kurii kantora i otaczających zabudowań
- 1862 – rozebranie budynku sądu ziemskiego i grodzkiego, stały przed wieżą katedry

Naprawiono jednakże mury obronne nad Zalewem Kamieńskim, które wówczas pełniły funkcję murów oporowych. U schyłku stulecia w mieście odkryto lecznicze wody solankowe (1872) oraz doprowadzono kolej żelazną (1892), jednak te wydarzenia nie miały wpływu na losy osiedla katedralnego.

Na początku XX stulecia na terenie osiedla wzniesiono neogotycką szkołę (1909) oraz dom ewangelickiej gminy kościelnej (1931). Działania wojenne na szczęście oszczędziły osiedle katedralne. Nie dotarł tutaj również pożar, który wybuch w 1945 roku - uszkodzone zostały jedynie dachy. Niestety opuszczone domy szybko ulegały dewastacji i wkrótce pojawiły się kolejne rozbiórki:

- 1954 – rozbiórka budynku gospodarczego przy kurii dziekana
- 1960 – rozebranie domu wikariuszy – rzekomo przeszkadzał w komunikacji drogowej
- 1966 – rozebranie domu wdów z 1728 roku oraz XIX wiecznych domów stojących w miejscu kurii strukturariusa

Następnie w myśl koncepcji Miejskiej Rady Narodowej miała zostać przeprowadzona przebudowa osiedla katedralnego na wielorodzinne osiedle mieszkaniowe, czyli powtórzyć budynki wzniesione na Starym Mieście. Opracowane w roku 1968 rozwiązania zakładały wzniesienie po północnej stronie katedry trzech czterokondygnacyjnych punktowców, skutecznie zasłaniających świątynię od strony wody.

Na tym kończy się część trzecia, zapraszam do kamieńskiego muzeum. Pracownicy wielokrotnie publikowali stare mapy i informacje na temat kurii dziekana, z pewnością są w stanie powiedzieć dużo więcej na ten temat.

Pozdrawiam

Pan Marcin
lepszykamien.wordpress.com/


komentarzy: 0, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl
■ Zaginiony! Dariusz Trychta, 57 lat, zam. gmina Dziwnów. Ww. w dniu 5 grudnia 2019 r. (czwartek), około godziny 6:30 wyszedł z domu w miejscowości Międzywodzie i udał się na przystanek autobusowy z zamiarem wyjazdu do Szczecina. Od tamtej pory nie ma z nim kontaktu.Jeśli posiadają Państwo informację na temat zaginionego, prosimy o kontakt z Komendą Powiatową Policji w Kamieniu Pomorskim ■ Rząd chce zabrać miliony uzdrowiskom. Protest samorządowców. Do tej pory środki z opłaty uzdrowiskowej trafiały do budżetów gmin, które mają status uzdrowiska. Na Pomorzu Zachodnim: Kołobrzeg, Świnoujście, Kamień Pomorski, Połczyn-Zdrój i Dąbki. Gminy przeznaczają te środki na inwestycje, które są konieczne do utrzymania statusu uzdrowiska, inwestują w infrastrukturę turystyczną - promenady czy parki zdrojowe.- Uważam tą decyzję za przejęzyczenie i proszę rządzących aby się powstrzymali od tego typu działań – apelował Stanisław Kuryłło, burmistrz Kamienia Pomorskiego ■ Jedni z najbardziej znanych w Polsce i na świecie świnoujścian Elżbieta i Krzysztof Nakliccy ofiarami wypadku. Pani Elżbieta nie żyje, jej mąż walczy o życie w szpitalu ■ Olgierd Geblewicz – „Rząd PiS zabierze pieniądze uzdrowiskom” ■ Czy podobne sceny jak te ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamieniu Pomorskim mogą się rozgrywać w innych szkołach? Do eskalacji konfliktów dochodzi poprzez zaniedbanie – słyszymy głosy z innych gmin powiatu. Zobaczcie, jak z agresją uczniów walczą w gminach Dziwnów i Wolin ■ Zakończyła się akcja podniesienia i wywozu brytyjskiej lotniczej miny morskiej. Waży 900 kg, a samego materiału wybuchowego ma ponad 400 g. Okręt z tym niebezpiecznym obiektem jest już poza główkami świnoujskiego portu w drodze na poligon morski, gdzie mina zostanie zneutralizowana ■ Awaria jest możliwa w każdej oczyszczalni. Czasem przez mieszkańców. Z kanalizacji wyciągaliśmy już chyba wszystko - przyznaje Sebastian Mamzer, prezes Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Dziwnowie. Pracownicy Zakładu znajdowali w niej między innymi pojemniki, ubrania, 100 m kwadratowych siatki rybackiej, folie, podpaski czy prezerwatywy. Czy podobna awaria oczyszczalni ścieków jak ta w Warszawie mogłaby się zdarzyć w Waszym Zakładzie? Sebastian Mamzer, prezes Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Dziwnowie: Tak. Taka awaria może wystąpić praktycznie w każdej oczyszczalni ścieków w Polsce ■ Pod koniec października rozpoczęły się prace pogłębiarskie na torze podejściowym do portu w Dziwnowie. - Wykonawca, Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych Sp. z o.o. z Gdańska, wybierze z dna toru i odłoży na klapowisko morskie ponad 19 tys. metrów sześciennych urobku – informuje Ewa Wieczorek, rzecznik prasowy Urzędu Morskiego w Szczecinie. Koszt robót to ok. 813 tys. złotych. Mają się zakończyć w połowie listopada ■ Międzyzdroje: Na 102. koło oczyszczalni ścieków w Międzyzdrojach doszło do kolizji dwóch samochodów osobowych. Kierowca audi zatrzymał się prze pasami do Netto, ale jadąca na nim kobieta z volkswagena nie zdążyła i najechała na na tył samochodu. ■ W Wapnicy 4 listopada około godziny 17:00 strażacy na ulicy Okrągłej brali udział w akcji gaszenia domu jednorodzinnego, w którym paliło się poddasze. Mieszkańcy i sąsiedzi próbowali ugasić budynek. Kiedy stwierdzili, że to jest niemożliwe , zaczęli ratować dobytek. Z domu ewakuowano wszystkich mieszkańców i psy ■ Przewodniczący Rady Miejskiej Jan Węglorz, uprzejmie informuje, że zmianie uległ termin najbliższej sesji Rady Miejskiej w Międzyzdrojach. Zaplanowana na dzień 7 listopada sesja została przełożona na 15 listopada 2019 roku ( piątek) o godz.12.00 w sali konferencyjnej Urzędu Miejskiego w Międzyzdrojach. Za zmiany przepraszamy ■ Woliński Park narodowy serdecznie zaprasza młodzież szkolna, dzieci, grupy zorganizowane, turystów indywidualnych oraz wszystkich chętnych na zajęcia przyrodnicze z edukacji leśnej na plenerowej ścieżce edukacyjnej Leśne Wzgórze WPN. Ścieżka została zrealizowana wspólnie z Partnerem projektu - Operatorem Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Zajęcia prowadzimy w poniedziałki od 10.00 do 14.00. na terenie Muzeum Przyrodniczego WPN, przy ul. Niepodległości 3 w Międzyzdrojach ■ Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Kamieniu Pomorskim ogłasza zapisy do XXI edycji rozgrywek Kamieńskiej Amatorskiej Ligi Futsalu (KALF). Tegoroczna rywalizacja rozpoczną się w niedzielę, 17 listopada 2019 roku ■ W dniach 15 – 16 października 2019 r. w Międzyzdrojach odbyła się już druga konferencja, w ramach projektu pod nazwą „Korelacja identyfikacji i zwalczania transgranicznych powiązań terrorystycznych i przestępczych w obszarze badań genetycznych i informatycznych” ■ Nadleśnictwo Rokita przy współpracy z Gminą Golczewo zorganizowało akcję pn. „Jedno dziecko - jedno drzewo”. W Golczewie w dniu 10 października rodzice dzieci urodzonych w tym roku w okresie od stycznia do sierpnia mogli posadzić drzewa ■ Policjanci CBŚP i szczecińscy prokuratorzy proszą o kontakt osoby pokrzywdzone przez członków rozbitej zorganizowanej grupy przestępczej. Grupa działała w latach 2014-2018 w Kamieniu Pomorskim i jego okolicy. Jej członkowie zajmowali się głównie przestępczością narkotykową, ale rozliczenia finansowe prowadzili w sposób bardzo brutalny. Na swoim koncie mogą mieć porwania, pobicia, wymuszenia rozbójnicze, uszkodzenia mienia i wiele innych ■