POGODA

Reklama

Wydarzenia

ikamien.pl • Niedziela [23.09.2018, 11:08:59] • Kamień Pomorski

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

Trzecia odsłona historii osiedla Katedralnego w Kamieniu Pomorskim - „Okiem pana Marcina”

fot. Organizator

Tym razem przyjrzymy się osiedlu katedralnemu w naszym mieście. Wpis został oparty o artykuł pani Krystyny Kroman pt. ''Osiedle katedralne w Kamieniu Pomorskim – Problemy konserwatorskie''. Artykuł został opublikowany w Materiałach Zachodniopomorskich z roku 2005/2006 oraz wygłoszony na konferencji ''Antikon 97'' na Targach Konserwacji i Renowacji Zabytków w roku 1997.

W wieku XVIII na terenie osiedla zaczęto wznosić budynki o konstrukcji ryglowej, często nazywanej murem pruskim. Kapituła była wówczas pod opieką luteranów, którzy jednak nie mieli zamiaru wprowadzać zmian w zamkniętej formie osiedla (otoczonej murem z oryginalnym rozplanowaniem). W tym czasie wokół katedry (i w środku, często chodzą Państwo po płytach nagrobnych) nadal funkcjonował cmentarz grzebalny (w niektórych krajach nadal tak jest, np. Anglii).

W 1725 roku wzniesiono kurię dziekana wraz z towarzyszącymi jej budynkami gospodarczymi. Kamieńskie muzeum wielokrotnie nagłośniało wynalezienie tutaj tzw. butelki lejdejskiej przez Ewalda von Kleista, dziekana i fizyka mieszkającego tutaj w latach 1722-1748. W tym stuleciu zabudowano również teren dawnej kurii strukturariusa (budowniczego) – teren pomiędzy bramą katedralną, a kurią superintendenta. Teren ten podzielono na pięć parcel, gdzie wzniesiono domy kalenicowe, tutaj więcej o kalenicach: pl.wikipedia.org/wiki/Kalenica_(budownictwo)

Zwrócone fasadami do katedry domy miały zostać zaopatrzone w niewielkie podwórza przy murze obronnym.

Kolejnymi zmianami było wzniesienie nowych budynków dla potrzeb kapituły. Konstrukcje nawiązywały do XVII i XVIII wiecznych siedzib dworskich lokalnej szlachty, które wzbogacono o podwórza gospodarcze. Wynikało to z posiadania przez kapitułę majątków ziemskich, z których należało gdzieś gromadzić plony.

Wiek XIX wniósł spore zmiany w funkcjonowaniu naszego miasta. 30 X 1810 edyktem królewskim na terenie Prus zniesiono wszystkie fundacje duchowne, zakony oraz organizacje kościelne. Przekształcono jest w instytucje świeckie, przed czym nie uciekła również kamieńska kapituła. W roku 1811 wszystkie dobra kapituły ( i biskupie) przeszły pod domenę państwową, podlegając Urzędowie Fiskalnemu Domeny. W owym czasie na osiedlu znajdowały się 23 mieszkania, z których 20 należało do kapituły, a tylko trzy były w rękach prywatnych. W spisie przekazanych majętności wymieniono: kurię dziekana, kantora, thesaurariusa, scholastyka, instytut panien, dom sądu, superintedenturę, archidiakonat, mieszkanie rektora i konrektora, dwa domy wdów, dom zakrystiana, mieszkanie służby, poborcy podatkowego, egzekutora, zegarmistrza i akuszerki. Nie wymieniono natomiast remizy strażackiej i kuźni, zapewne nie będącą już własnością kościelną. Pałac biskupi był już wtedy własnością rodziny Buddenów, co zostało wyszczególnione na planie miasta z roku 1725.

Dwa wieku temu znana była tendencja do rozbiórki budynków, które utraciły już swoje historyczne znaczenie, nie ominęło to Kamienia:

- 1819 – rozbiórka południowego i wschodniego muru obronnego wraz z Bramą Katedralną
- Od 1820 – rozbiórka większości murów wokół osiedla katedralnego i Bramy Kapitulnej
- 1845 – rozebranie Bramy Wodnej (furty wodnej)
- 1856 – rozebranie kurii kantora i otaczających zabudowań
- 1862 – rozebranie budynku sądu ziemskiego i grodzkiego, stały przed wieżą katedry

Naprawiono jednakże mury obronne nad Zalewem Kamieńskim, które wówczas pełniły funkcję murów oporowych. U schyłku stulecia w mieście odkryto lecznicze wody solankowe (1872) oraz doprowadzono kolej żelazną (1892), jednak te wydarzenia nie miały wpływu na losy osiedla katedralnego.

Na początku XX stulecia na terenie osiedla wzniesiono neogotycką szkołę (1909) oraz dom ewangelickiej gminy kościelnej (1931). Działania wojenne na szczęście oszczędziły osiedle katedralne. Nie dotarł tutaj również pożar, który wybuch w 1945 roku - uszkodzone zostały jedynie dachy. Niestety opuszczone domy szybko ulegały dewastacji i wkrótce pojawiły się kolejne rozbiórki:

- 1954 – rozbiórka budynku gospodarczego przy kurii dziekana
- 1960 – rozebranie domu wikariuszy – rzekomo przeszkadzał w komunikacji drogowej
- 1966 – rozebranie domu wdów z 1728 roku oraz XIX wiecznych domów stojących w miejscu kurii strukturariusa

Następnie w myśl koncepcji Miejskiej Rady Narodowej miała zostać przeprowadzona przebudowa osiedla katedralnego na wielorodzinne osiedle mieszkaniowe, czyli powtórzyć budynki wzniesione na Starym Mieście. Opracowane w roku 1968 rozwiązania zakładały wzniesienie po północnej stronie katedry trzech czterokondygnacyjnych punktowców, skutecznie zasłaniających świątynię od strony wody.

Na tym kończy się część trzecia, zapraszam do kamieńskiego muzeum. Pracownicy wielokrotnie publikowali stare mapy i informacje na temat kurii dziekana, z pewnością są w stanie powiedzieć dużo więcej na ten temat.

Pozdrawiam

Pan Marcin
lepszykamien.wordpress.com/


komentarzy: 0, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl
■ Uprzejmie zapraszamy na spotkanie z panem Joachimem Brudzińskim Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji w rządzie Mateusza Morawieckiego. Spotkanie odbędzie się w czwartek, 18. października 2018 roku o godz. 14.15 w „Wolińskim Dworku” w Wolinie ■ Domek kempingowy spłonął w Dziwnówku. Pożar wybuchł w niedzielę po godzinie 3. W akcji gaśniczej uczestniczyło sześć zastępów strażaków. Jedna osoba potrzebowała pomocy ratowników pogotowia ■ Uwaga, mieszkańcy Świńca- nie będzie prądu ENEA informuje o planowanym wyłączeniu prądu 2018-10-15, w godzinach: 08:30 -14:00 w miejscowości Świniec ■ W powiecie kamieńskim kradną niemieckie samochody! Od początku roku skradziono 11 aut! ■ Korzystając z zaproszenia 50 słuchaczy kamieńskiego UTW pojechało w sobotę do Szczecina na Targi Seniora. Dwudniowa impreza zorganizowana przez Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny oraz Urząd Marszałkowski związana była z obchodami Dnia Seniora i Targami 60 +, na których wszyscy mogli skorzystać z wielu interesujących wykładów, spotkań, wykonać różne medyczne badania, zapoznać się z wieloma ciekawymi propozycjami dla Seniorów, obejrzeć wystawy związane z artystyczną działalnością członków naszych zachodniopomorskich Uniwersytetów III wieku. ■ Na prośbę mieszkańców, którzy usnęli azbest, a teraz zalega im na posesjach postanowiłem zapytać się wójta co dalej. Gmina posiada miejsca, w których mogłaby przechować ten niebezpieczny materiał, do chwili wywozu na utylizację - mówi w rozmowie z ikamien.pl radny Świerzna Waldemar Kaproń ■ W kamieńskim parku rozpoczęto wycinkę drzew, uzasadnianą przez władze względami bezpieczeństwa mieszkańców. Tymczasem jeden z Czytelników z Mamienia Pomorskiego uważa, że uwaga burmistrza powinna skierować się również na inne ulice, gdzie rosną drzewa zagrażające przechodniom ■ Na południowym - zachodzie i zachodzie kraju prognozowane są wzrosty temperatury maksymalnej powietrza do 30°C. Ponadto, w rejonach zachodnich i częściowo północnych w drugiej części dnia rozwinie się konwekcja burzowa z silnymi / bardzo silnymi porywami wiatru do 70-95 km/h. ■ W wypadku na drodze wojewódzkiej Rzewnowo – Golczewo śmierć poniosła pasażerka Mercedesa. Zderzenie skutera z samochodem około godz. 10.30 miało miejsce na drodze wojewódzkiej Rzewnowo – Golczewo. Jedna osoba poniosła śmierć na miejscu ■ Uwaga, mieszkańcy Dobropola, Piasków Wielkich i Sierosławia. Komunikat Dyrektora ZGK i M w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia dostarczanej przez wodociąg publiczny Dobropole, Piaski Wielkie i Sierosław ■ Wyczyścili konto bankowe nieświadomej starszej kobiety? Bez skrupułów wyczyścili konto bankowe nieświadomej kobiety z Domu Pomocy Społecznej w Śniatowie- pisze Dziennik Powiatu Kamieńskiego. -Policja prowadzi śledztwo w sprawie możliwości bezczelnego przywłaszczenia ponad 80 tysięcy złotych. Poszkodowaną ma być jedna ze starszych pensjonariuszek DPS w Śniatowie, która posiadała ponad 80 tysięcy złotych ze sprzedaży mieszkania w jednej ze wspólnot. Jak donosi dziennik, przestępstwa mogli dopuścić się członkowie najbliższej rodziny z gminy Międzyzdroje, którzy za pomocą znajomego notariusza mieli podstępnie uzyskać pełnomocnictwo od nieświadomej niczego starszej kobiety. Śledztwo w tej sprawie prowadzi kamieńska Policja pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w Szczecinie ■ Do bardzo poważnego wypadku doszło na ulicy Słowiańskiej w Wolinie, gdzie rozpędzony motocyklista nie zdążył wyhamować i uderzył w samochód. Jak się okazuje, siła uderzenia była tak duża, że uderzone przez motocyklistę auto zatrzymało się na drzewie. Kierujący motocyklem cudem przeżył wypadek i został przetransportowany helikopterem do szpitala w Szczecinie ■ W barze "Rejs" wybuchł pożar w skutek którego spłonął pawilon usługowo - gastronomiczny. Zniszczeniu uległ także zaparkowany przy pawilonie samochód. Pechowa zaczął się poniedziałek w Międzyzdrojach. Pracownik ochrony przy Alei Gwiazd o godzinie 5 nad ranem zauważył pożar ciągu pawilonów usługowych. Natychmiast zadzwonił po straż ■ 19 strażaków wyciągało z dołu mężczyznę, który 6 września, około godziny 18.00 spadł ze stromej skarpy. Na szczęście, kilka minut wcześniej na szlaku prowadzącym wokół jeziora nieszczęśnik spotkał kobietę. To właśnie ona, gdy usłyszała przeraźliwy krzyk spadającego ze zbocza mężczyzny natychmiast powiadomiła służby ratownicze ■ Centralne Biuro Antykorupcyjne kontroluje spółkę Międzyzdrojski Rynek. Jak informuje Polska Agencja Prasowa agenci sprawdzają czy majątek gminy, który został wniesiony do w większości prywatnej spółki został odpowiednio zabezpieczony ■ Śmiertelny wypadek - 71-latka najpierw opalała się na plaży, potem szła wzdłuż torów i została potrącona przez lokomotywę ■ We wsi dożynki a w centrum Świerzna pożar domu! W dożynkową noc, około północy w płomieniach stanął opuszczony dom w centrum Świerzna (niedaleko Urzędu Gminy). Pierwsza do akcji przybyła Policja a następnie OSP Świerzno. Budynek został prawdopodobnie podpalony. Nie wiadomo czy w środku przebywali ludzie ■