POGODA

Reklama

Wydarzenia

ikamien.pl • Wtorek [07.08.2018, 17:07:10] • Kamień Pomorski

Piotr Oleksy, Mateusz Sikora - Tylko dla chwatów, dla orłów

Piotr Oleksy, Mateusz Sikora - Tylko dla chwatów, dla orłów

Fotografia ze zbiorow rodziny Piechota( fot. archiwum )

Gdyby amerykańską prerię zamienić na wody Zalewu, Świny i okolicznych rozlewisk, konie i powozy na łodzie, a kowboja na rybaka, to otrzymamy obraz prawdziwego polskiego Dzikiego Zachodu. W pierwszych latach po wojnie rybołówstwo umożliwiło przetrwanie osadnikom przybywającym na nasze wyspy. Stało się przy tym również dziedziną życia określającą zręby kultury i tożsamości regionu.

W czasie wojny na Zalewie nie łowiono. W tym czasie nagromadziła się tam ogromna ilość ryb. Osadnicy, którzy przybywali tu z odległych stron mieli za to ogromny problem z dostępem do żywności. Pożywne, bogate w białko ryby zaspokajały te potrzeby. Pan Józef, rybak z Karsiboru opowiadał nam:
Węgorza było dużo… jak ja rybaczyłem to 1 maja miałem 1360 kilo, 2 maja 900 kilo, 3 maja 700 kilo. Jednego miesiąca my zdali ponad 13 ton ryby! A jeden handlarz przyjeżdżał wołgą i daliśmy mu 480 kilogramów ryby. To auto aż było krzywe! Tam gdzie kierowca siedział na przodzie to wór 180 kilo miał… A ten handlarz płacił nam 4 złote za kilogram. Wtedy inna ryba się nie liczyła tylko węgorz… Ryby było bardzo dużo…

Nic dziwnego, że rybaczenie zaczęło być w tym okresie postrzegane nie tylko jako szansa na wyżywienie siebie i rodziny, ale również na wzbogacenie. Ludzie, którzy pamiętają tamte czasy wspominają, że rybacy dość szybko zaczęli wyróżniać się statusem materialnym. Choć zawód ten do łatwych nigdy nie należał. Anatol Drywa, autor wspomnień zatytułowanych „Na Zalewie Szczecińskim” (1975) pisał:
w sezonie zarabiałem trzykrotnie więcej aniżeli na wyspie w Gdańskim Urzędzie Morskim. Praca była ciężka i mozolna. Hartowała młodego człowieka podczas jesiennych sztormów i mgieł. Wyrywane przez żywioł żaki stawiane były ponownie, łącznie z przestawami żakowymi. Nikt się nie zrażał dodatkowymi niezapłaconymi robotami i nocowaniem pod gołym niebem na wyspie pod latarniami, gdy nagły sztorm nie pozwalał wracać do portu macierzystego. Dopiero teraz naprawdę poznałem trudny i niebezpieczny zawód rybaka. (…) Zarobek uzyskany w sezonie wystarczał w zupełności do nowego sezonu wiosennego, a nawet dłużej!

Piotr Oleksy, Mateusz Sikora - Tylko dla chwatów, dla orłów

Fotografia ze zbiorow rodziny Biszewskich( fot. archiwum )

Taki zawód zaczął przyciągać na wyspy kolejnych śmiałków, którzy liczyli na dobry zarobek. Na dłużej byli w stanie pozostać przy nim jednak tylko najwytrwalsi i najdzielniejsi. Nic dziwnego, że z czasem ten rybacki świat zwrócił uwagę ówczesnych poszukiwaczy przygód oraz literatów. Stanisław Telega napisze później, że był to świat, w którym rybacy są jednocześnie rolnikami, myśliwymi, a przede wszystkim namiętnymi kłusownikami i piratami wodnymi, płynącymi na połowy nie tylko ze sprzętem rybackim, ale i z flinta czy wnykami na zające. (…) Była to dzika trochę, żywiołowa i niespokojna nowa społeczność, tkwiąca po uszy, po sam rdzeń swych namiętności w rybołówstwie pojętym bardzo osobliwie i bardzo powoli wytwarzająca nową tradycję i moralność rybacką (S. Telega, „Odkrycie Bałtyku w literaturze”, 1970).

Najciekawiej nasz region przedstawili w swych opowiadaniach Czasław Schabowski oraz Jan Papuga. Pierwszy dużą część roku spędzał w Szczecinie, gdzie pracował jako urzędnik, latem przyjeżdżał jednak nad Zalew by łowić, a później opisywać swe przygody oraz życie tej „niespokojnej i żywiołowej społeczności”. Wydał kilka tomów opowiadań poświęconych regionowi ujścia od Odry. Były nie tylko ciekawym obrazem epoki, ale również świetnymi dziełami literackimi, z których najmocniej wyłania się obraz polskiego Dzikiego Zachodu:
Jakiś zbójecki hyr tu władał, jakaś własna moralność. Co tu dużo gadać: mnie to brało. Wówczas odniosłem wrażenie, że to nie jest jakiś wrodzony zmysł do łajdactwa, lecz ciągłe upajanie się wolnością i akcentowanie prawa do rządzenia się na swój sposób (C. Schabowski „Pirat i Magdalenka”, 1963).

Piotr Oleksy, Mateusz Sikora - Tylko dla chwatów, dla orłów

Fotografia ze zbiorow rodziny Biszewskich( fot. archiwum )

Jan Papuga przybył nad Zalew po latach podróżowania po świecie, jako już całkiem doświadczony pisarz. Przez jakiś czas pracował w biurze Urzędu Morskiego w Karsiborzu, później kręcił się po przybrzeżnych miejscowościach, szukając swego miejsca w świecie, czy raczej kolejnych przygód. Kilka lat później, już w końcu lat pięćdziesiątych wymyślił, że w Lubinie na wyspie Wolin założy falanster rybacki – wspólnotę wolnych ludzi, utrzymujących się wspólnie z połowów. Udało mu się dla tego celu pozyskać stare gospodarstwo rybackie. Piękna idea niestety nie powiodła się. Papuga trafił na fatalny sezon – nie dość, że lało nieustannie, to bogactwo ryb w Zalewie było już przeszłością. Przede wszystkim zabrakło jednak chętnych, zabrakło chwatów, których pociągał ten lokalny, zbójecki hyr. Dziki Zachód odchodził, jednak Papuga nie tracił wiary:
Tylko gdzie są te chwaty? Szukam ich tak długo. Różni mędrcy, z klubów, z prasy, z urzędów mówią mi, że takich dziś nie ma. Nie ma? Muszą być! Tak jak musi być powietrze, las, woda, morze. Muszą być, bo świat należy do orłów, do dzielnych, do chwatów, a nie do kameleonów, do ludzi z klubów, z urzędów (J. Papuga, „Singsiarz”, 1983).

Piotr Oleksy, Mateusz Sikora - Tylko dla chwatów, dla orłów

fot. archiwum

To tylko kilka wątków kulturowej roli jaką rybołówstwo odegrało w naszym regionie w pierwszych latach po wojnie. Szerzej zostały one przedstawione w ramach wystawy „W sieci relacji. Powojenne rybołówstwo nad Zalewem Szczecińskim”, którą w sierpniu można oglądać w Świnoujściu i Karsiborzu.

Ramka:
Wystawa „W sieci relacji. Powojenne rybołówstwo nad Zalewem Szczecińskim” będzie dostępna w Świnoujściu w dniach 2 – 10 sierpnia 2018 r. w Bibliotece Miejskiej (ul. Piłsudskiego 15) oraz w Karsiborzu w dniach 11 – 18 sierpnia 2018 r. w filii Miejskiego Domu Kultury (ul. 1 Maja 40). Wystawa została przygotowana przez Centrum Inicjatyw Regionalnych i Międzynarodowych (www.centruminicjatyw.org.pl). Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego "Rybactwo i Morze". Tekst ukazał się w miesięczniku Wyspy 7/2018.


komentarzy: 0, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@ikamien.pl ■ Zrobiłeś zdjęcie lub film? Wyślij do nas! kontakt@ikamien.pl
■ Gracja Kalibabka z Dziwnowa nie będzie Top Model. Odpadła z programu. Wśród uczestników 9. edycji programu Top Model nie ma już mieszkanki Dziwnowa. Gracja Kalibabka odpadła we środowym odcinku programu. Według jury to właśnie ona zaprezentowała się w trakcie sesji zdjęciowej najsłabiej. Córka sławnego Tulipana ma jednak dopiero 18 - lat i sam udział w programie był dla niej na pewno dużym sukcesem ■ Niż Gisela nawywijał. W powiecie kamieńskim strażacy interweniowali ponad 90 razy! To był trudny czas dla strażaków z całego powiatu. W środę, 14 października mieli oni ręce pełne roboty. Wszystkiemu winny był niż Gisela, któremu towarzyszył silny wiatr i ulewny deszcz. Od 14 do 15 października w związku z silnym wiatrem strażacy interweniowali ponad 90 razy! Wszystko wskazuje na to, że to absolutny rekord w liczbie interwencji w tak krótkim czasie ■ Przekazali dane osobowe wyborców bez podstawy prawnej? W maju pisaliśmy, że - w związku z wyborami prezydenckimi - gmina Golczewo udostępniła Poczcie Polskiej dane osobowe swoich mieszkańców. Teraz może mieć kłopoty - wynika z informacji Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska ■ Nadleśnictwo Międzyzdroje i Woliński Park Narodowy serdecznie zapraszają do udziału w leśnym konkursie plastycznym 2020. EKODRZEWO LUB EKOGRZYB Prace można składać do 30 października 2020 r. do godz. 13.00 w Dziale Edukacji WPN, ul. Niepodległości 3a, Międzyzdroje, pokój nr 19. Regulamin konkursu dostępny jest na stronach: www.miedzyzdroje.szczecin.lasy.gov.pl oraz wwww.wolinpn.pl ■ Rusza Międzyzdrojski Budżet Obywatelski na rok 2021 ■ Dnia 20.09.2020 w Międzyzdrojach zgubiono portfel z ukraińskimi dokumentami na nazwisko Fernezyi. Znalazce proszę o kontakt pod numerem telefonu 663354234 ■ Zakażenia wirusem SARS-CoV-2 stan na godz.10.00. Informujemy, że na terenie województwa zachodniopomorskiego mamy kolejne przypadki zakażenia wirusem SARS-CoV-2:­­­­ pow. kołobrzeski – 1 osoba (1 mężczyzna w średnim wieku) pow. koszaliński + Koszalin- 4 osoby (1 młoda kobieta, 1 kobieta w średnim wieku, 1 mężczyzna w średnim wieku i 1 starszy mężczyzna ) m. Szczecin – 17 osób ( 2 dzieci, 1 młoda kobieta, 3 kobiety w średnim wieku,4 młodych mężczyzn, 6 mężczyzn w średnim wieku i 1 starszy mężczyzna) pow. wałecki – 1osoba (1 starszy mężczyzna) pow. stargardzki - 5 osób ( 1 dziecko, 2 kobiety w średnim wieku, 1 starsza kobieta i 1 starszy mężczyzna) pow. gryfiński - 1 osoba (1 starsza kobieta) pow. policki - 1 osoba ( 1 młoda kobieta) pow. goleniowski - 1 osoba ( 1 mężczyzna w średnim wieku ) W sumie liczba osób zakażonych koronawirusem- stan na 19.09.20 r. : 1378 /30 (wszystkie pozytywne przypadki/w tym osoby zmarłe) - informuje Renata Opiela Kierownik Oddziału Epidemiologii Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna ■ Nie żyje „Baca” Wojciech Hawryszuk. Tworzył festiwal FAMA. Dyrektor Międzynarodowego Domu Kultury w Międzyzdrojach w latach 2002 – 2003. Społecznik, publicysta, animator kultury. Zmarł nagle, w piątek 11 września. Miał 68 lat. ■ Fundacja Perspektywa zaprasza serdecznie na mały koncert oraz wspomnienie wizualne Meksykańskiego Weekendu ■ Prokuratura Regionalna w Szczecinie potwierdza, że do Sądu Okręgowego w Szczecinie skierowano akt oskarżenia wobec prezesa kamieńskiego PGK Adriana G. Wraz z nim aktem oskarżenia objęto 3 inne osoby. Zarzuty w sprawie dotyczą przyjmowania korzyści majątkowych, poświadczenia nieprawdy, wyrządzenia szkody majątkowej znacznych rozmiarów spółce PGK, wprowadzania w błąd PFRON ■ Na terenie całego kraju od 1 września do 30 listopada br. prowadzony będzie Powszechny Spis Rolny (PSR 2020). PSR jest badaniem statystycznym realizowanym (przez służby statystyki publicznej we współpracy z Gminami) raz na 10 lat obejmującym wszystkie gospodarstwa rolne. Obowiązek realizacji spisów nakłada na państwa członkowskie Unia Europejska. Krajową podstawą prawną realizacji spisu rolnego jest ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o powszechnym spisie rolnym w 2020 r. Spis jest obowiązkowy to znaczy, że wszyscy użytkownicy gospodarstw rolnych zobligowani są do udziału w tym badaniu. Rolnicy będą mogli udzielić informacji poprzez: • samospis internetowy przeprowadzony za pośrednictwem interaktywnej aplikacji, która będzie dostępna na stronie internetowej: spisrolny.gov.pl/, • odpowiedzi w wywiadzie telefonicznym przeprowadzanym przez rachmistrza telefonicznego, • odpowiedzi w wywiadzie bezpośrednim przeprowadzanym przez rachmistrza terenowego, który odwiedzi gospodarstwo rolne. Ze względu na zagrożenie epidemiczne, służby statystyki publicznej mają opracowane różne rozwiązania organizacyjne, które pozwolą na realizację PSR w zależności od panującej sytuacji w kraju ■ W dniu 4 września 2020 r. o godzinie 11:00 w sali konferencyjnej Urzędu Miejskiego w Kamieniu Pomorskiego odbędzie się XIX sesja Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim. Sesja będzie prowadzona z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość (zdalny tryb obradowania) Pliki do pobrania na stronie: www.kamienpomorski.pl/pl/news/xix-sesja-rady-miejskiej-w-kamieniu-pomorskim-0 ■ Meklemburgia-Pomorze Przednie otwiera granice dla jednodniowych turystów. Rząd niemieckiego Kraju Związkowego Meklemburgii-Pomorza Przedniego na dzisiejszym posiedzeniu zdecydował o zniesieniu rygorystycznych obostrzeń dla tzw. jednodniowych turystów. Swobodne poruszanie będzie możliwe od 3 lub 4 września br. Jako pierwszy apelował o to marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz ■ Minister Edukacji Narodowej zdecydował: rok szkolny rozpocznie się tradycyjnie 1 września, a dzieci pójdą do szkoły! 1 września szkoły otworzą swoje podwoje dla uczniów, a ci spotkają się ze sobą, poznają plan lekcji. W kolejnych dniach nauka także odbywać się będzie w szkołach-poinformowało MEN ■ Konkurs na teledysk „Nakręć się na RAP”. Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie wspólnie z Polskim Towarzystwem Higienicznym Oddział w Szczecinie w ramach akcji „Bezpieczne Wakacje 2020” ogłasza wojewódzki konkurs na teledysk z gatunku muzyki rap o tematyce profilaktyki zażywania nowych narkotyków pod hasłem „Nakręć się na RAP” ■